حاج ملا هادي السبزواري
198
شرح مثنوى
به غايت سرعت . چون مراتب گشت دلها تنگ شد هر يكى با ديگرى در جنگ شد ن ندارد - ك 205 10 چون مراتب گشت : يعنى اصل محفوظ از وجود در مراتب واحد است و مقام تصالح الاضداد است پس اول جنگ نبود و ثانياً كه مراتب شد جنگ شد كه تنگى و ضيق در هر مرتبه موجب جنگ است . ( ( 4230 ) ) كه ز قرآن گر نبيند غير قال * اين عجب نبود ز اصحاب ضلال ن 592 13 - ك 205 14 غير قال : غير قول . ( ( 4232 ) ) خربطى ناگاه از خر خانه اى * سر برون آورد چون طعانه اى ن 592 15 - ك 205 15 خربط : مرغابى بزرگ و خربته به وزن مغلطه نيز گويند و كنايه از مردم احمق است . طعّان : به مهملتين و تشديد عيب گيرنده و مذمّت و غيبت كننده و تاى او تاى مبالغه است . ( ( 4235 ) ) از مقامات تبتّل تا فنا * پايه پايه تا ملاقات خدا ن 592 18 - ك 205 17 از مقامات : بيان اسرار بلند هزار منزلى كه در كتاب منازل السّائرين مذكور است : از در دوست تا به كعبهء دل عارفان را هزار و يك منزل كه اوّل مقام تبتّل از خلق و تشبث به حق و آخر فنا است . ذكر بلقيس و سليمان و سبا ذكر داود و زبور و اوريا ن ندارد - ك 205 22 اوريا : چو بوريا شخصى بوده كه چون وفات كرد زوجه او را حضرت داود تزويج نمود و حضرت سليمان از او به هم مىرسيد . ذكر عيسى و عروجش بر سماء ذكر ذو القرنين و خضر و ارميا ن ندارد - ك 205 25 ارميا : پيغمبرى از بنى اسرائيل و نام پيغمبر ما ( ص ) به زبان ديگر و نام بيت المقدس و غير اينها . ( ( 4241 ) ) ظاهرست و هر كسى پى مىبرد * كو بيان كه گم شود در وى خرد ن 593 2 - ك 205 26